Leasing en de Wwft

De Wwft, oftewel de Wet ter voorkoming van Witwassen en het Financieren van Terrorisme is in Nederland ingevoerd om grip te krijgen op crimineel verkregen geld en geld dat door belastingontduiking verzameld is. De achterliggende gedachte is: indien wij criminelen en belastingontduikers hun geld afpakken zal dit criminele activiteiten en belastingontduiking ontmoedigen. Hoewel in praktijk leasingstructuren zelden gebruikt worden om witwasoperaties op te tuigen valt leasing sinds de implementatie van de derde anti-witwasrichtlijn wel onder toepassing van de Wwft.

Nadat er aanvankelijk vragen gerezen waren, is begin 2010 door het Ministerie van Financiën in samenspraak met De Nederlandsche Bank bepaald dat operational leasing niet onder de reikwijdte van de Wwft valt maar financial leasing wel. Daarbij is tevens bepaald dat financial leasing gezien moeten worden als een laag risico categorie met oog op witwassen of het financieren van Terrorisme in vergelijking met andere soorten dienstverlening die worden aangewezen in de Wwft.

Dit betekent in de dagelijkse praktijk dat een leasemaatschappij die een financial lease verstrekt wel moet voldoen aan de Wwft. Dat betekent dat er een cliëntenonderzoek dient te worden gedaan, en er een meldingsplicht is inzake ‘verdachte’ transacties.

De Toezichthouder voor de leasemaatschappijen inzake de Wwft is De Nederlandsche Bank.

Waaruit bestaat een cliëntenonderzoek?

De leasemaatschappij dient in kaart te brengen wie de wederpartij is, wie zijn vertegenwoordiger is, en wie de uiteindelijk belanghebbende van de transactie is (UBO – Ultimate Beneficiary Owner). De wet schrijft niet exact voor hoe dit cliëntenonderzoek dient te gebeuren, maar de leasemaatschappij dient vast te stellen dat zij weet met wie zijn zaken doet (ken uw klant). Een veel gebruikte term hierbij is ‘customer due diligence’.

Er kan gesteld worden dat leasing in principe een laag risico omvat inzake witwassen en terrorismefinanciering, gelet op

  • het ‘asset’ (object) gerelateerd karakter
  • leasing is lang-cyclisch, er is sprake van een meerjarige looptijd
  • er is bij leasing doorgaans geen sprake van cash transacties
  • de betalingen lopen via bankrekeningen, waarbij de desbetreffende bank eveneens verplicht is een cliëntenonderzoek te doen.

Wat is een ‘vereenvoudigd cliëntenonderzoek’ in het kader van de Wwft?

In bepaalde gevallen kan volstaan worden met een vereenvoudigd cliëntenonderzoek op voorwaarde dat:

  • de Financial Lease overeenkomst schriftelijk wordt vastgelegd;
  • de betalingen van de termijnen binnenkomen via de bankrekening van de cliënt;
  • bij aanvang van de relatie de klant geïdentificeerd is;
  • het waarom van de relatie duidelijk is en de leasetransactie duidelijk is en normaal;
  • de voordelen van het contract niet ten goede komen aan een willekeurige derde. Bijvoorbeeld het door een bedrijf leasen van een sportwagen voor een chauffeur/gebruiker die op het eerste gezicht niets te maken heeft met de onderneming roept vraagtekens op.

Naast vereenvoudigd cliëntenonderzoek kent de Wwft ook standaard cliëntenonderzoek en verscherpt cliëntenonderzoek, zoals ingeval de cliënt niet fysiek aanwezig zou zijn, als er sprake si van PEP (Politically Exposed Persons) of indien de feiten en omstandigheden daar aanleiding toe geven.

Ook al volstaat vereenvoudigd onderzoek, kan het zijn dat er indicatoren zijn die een leasemaatschappij verplichten tot aanvullend onderzoek en daarbij dient de leasemaatschappij een eigen afweging te maken of men de leasetransactie als een ongebruikelijk transactie moet melden bij De Nederlandsche Bank.

In de praktijk kunnen leasemaatschappijen het cliëntenonderzoek in bepaalde gevallen uitbesteden aan een derde partij, met name ingeval van Vendor Leasing. De Vendor is hierbij doorgaans het gezicht naar de klant toe, hij kent de klant het beste, en is dus ook goed in staat de risico’s in te schatten. Het uitbesteden van het cliëntenonderzoek ontslaat de leasemaatschappij echter niet van haar eigen verantwoordelijkheid op dit vlak.

Indicaties van een verhoogd risico op witwassen en terrorismefinanciering

Voorbeelden van indicatoren die een leasemaatschappij tot nader onderzoek verplichten zijn :

  • Het leaseobject past niet in het normale patroon van de onderneming.
    Voorbeeld een winkelier in beddengoed leaset een duur zeiljacht zgn. voor commerciële doeleinden.
  • Het leaseobject voldoet niet aan wat gebruikelijke is op de markt.
  • Voorbeeld: de aan/verkoopprijs van het leaseobject wijkt duidelijk af van de marktwaarde;
  • De herkomst van de koopprijs (sale en lease back) of leasetermijnen is onduidelijk.
    Voorbeeld: de betaling komt van een onbekende derde of derdenrekeninghouder die ogenschijnlijk geen relatie heeft met de kredietnemer.
  • De achterliggende aankooptransactie is niet met de gebruikelijke zorgvuldigheid gedocumenteerd.
    Voorbeeld: betaling vindt plaats op proforma facturen, of aanvankelijk zonder factuur en de factuur komt pas boven tafel na lang aandringen van de leasemaatschappij.
  • Het leasecontract wordt anders afgewikkeld dan gebruikelijk.
    Voorbeeld: de cliënt vraagt zonder goede verklaring om vervroegde afkoop van de leaseovereenkomst en neem een boete op de koop toe. Of het object wordt kort daarop verkocht aan een derde met een aanzienlijk verlies.

Wwft 2.0

Gevolg gevend aan de 4e Anti Money Laundering Richtlijn is de Nederlandse wetgever bezig de Wwft aan te passen. De nieuwe Wwft ligt voor bij de Tweede Kamer en zal in de loop van 2018 goedgekeurd en ingevoerd worden.

  • De belangrijkste verschillen met de ‘oude’ Wwft betreffen:
  • een meer risico-gebaseerde benadering
  • marktpartijen moeten een eigen beleid bepalen en daar verantwoording over afleggen
  • een aantal definities is verduidelijkt
  • bestraffing en boetes zijn aangepast

Dit betekent dat de leasemaatschappij een eigen beleid kan ontwikkelen (of doorontwikkelen) gebaseerd op een gedegen risico-afweging, en hiertoe zelf procedures kan bepalen per product, per klanttype, per land, etc. Niet enkel het bepalen van een beleid is nodig, ook het in de praktijk daadwerkelijk toepassen en hierover (in eerste instantie) intern rekenschap afleggen.

Wist je dat

De GDPR (General Data Protection Regulation) heeft in Nederland geleid tot de Algemene Verordening Gegevensbescherming. Deze wet heeft tot doel persoonsgegevens die in een bestand worden opgeslagen beter te beschermen, en ook meer rechten te geven aan degene van wie de gegevens worden opgeslagen.

Lees meer over de privacy wetgeving

Share This